Güller beyazlayana kadar
Şirvânî’nin eczacılık kitabında gül şurubu şöyle yapılır: Nusaybin gülünün ya da yerel gülün yaprakları derin bir kazana konur, üzerine kaynar su dökülür, ağzı kapatılıp güller beyazlayana kadar beklenir. Bu yedi kez ya da daha çok tekrarlanır, sonra su süzülüp ağırlığınca şekerle pekmez kıvamına kaynatılır. Kitaba göre sıtmaya ve susuzluğa iyi gelir, mideyi güçlendirir.
Kaynaktaki tarifGül şurubu (Şirvânî, Şifa Bahçesi; Minhâcü’d-dükkân’dan)
Malzemeler
- Nusaybin gülünün ya da yerel gülün yaprakları (1 rıtl)
- Kaynamış su (5 rıtl)
- Şeker (süzülen suyun ağırlığınca)
Hazırlanışı
- Gül yaprakları taş ya da bakır, derin bir kazana konur.
- Üzerine kaynamış su dökülür; su soğuyup güller beyazlayana kadar kabın ağzı kapalı tutulur.
- Bu işlem yedi kez ya da daha fazla tekrarlanır.
- Su süzülür, ağırlığınca şekerle pekmez kıvamına gelene kadar kaynatılır ve saklanır.
Rıtl eski bir ağırlık ölçüsüdür; bölgeye ve döneme göre değişir. Kitap, aynı şurubun mahmude otu (sakmunya) katılarak yapılan, ishal ettirici türlerini de verir; onlar burada aktarılmadı.
Dikkat: Bu, 15. yüzyıl kitabındaki tarifin aktarımıdır; kitabın saydığı faydalar o dönemin tıp anlayışına dayanır. Ateşli hastalıkta hekime başvur. Yalnızca ilaçlanmamış, yenebilir gül yaprağı kullan.
Kaynak: Muhammed b. Mahmûd eş-Şirvânî, Şifa Bahçesi (Ravdatü’l-ıtr), I. Cilt, tahkik ve çeviri: Muammer Sarıkaya, Celal Turgut Koç, Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, Tarih ve Tıp Serisi 1, Ankara. Bu bir halk kaydıdır, tedavi önerisi değildir.
Ağrı’da otlar ne zaman toplanır?
Dağın şifacıları: kadınlar ve çobanlar
Yaraya serpilen un: civanperçemi