Bitki ve ilaç etkileşimi: kullandığın ilaçla hangi bitkiler sorun çıkarabilir?
Bitkiler de ilaçlar gibi etken maddeler içerir. Bazıları ilacının etkisini artırır, bazıları azaltır, bazıları da aynı yan etkiyi büyütür. Kullandığın ilaç grubunu seç; katalogda o grupla etkileşimi bildirilen bitkileri gör.
Kan sulandırıcılar (varfarin, aspirin vb.)
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Civanperçemi | Kanama riskini artırabilir. |
| Copaiba | Teorik olarak kanama riskini artırabilir. |
| Ginkgo | Kanama riskini artırabilir. |
| Ginseng | Varfarinin etkisini azaltabilir. |
| Karanfil | Öjenol kan pulcuklarını etkileyerek kanama riskini artırabilir. |
| Kedi tırnağı | Kanama riskini artırabilir. |
| Kenevir | CBD ve THC ilaç düzeyini yükseltebilir. |
| Kınakına | Kanama riskini artırır. |
| Pau d’arco | Lapakol K vitaminine karşı etki eder; kanama riski. |
| Sacha inchi | Omega-3 yağ asitleri yüksek dozda kanama eğilimini artırabilir. |
| Safran | Yüksek dozda kanama eğilimini artırabilir. |
| Sarı kantaron | İlaç düzeyini düşürür; pıhtı ya da kalp ritmi sorunları riski. |
| Sedef otu | Kumarin türevleri içerir; kanama riskini artırabilir. |
| Zerdeçal | Kanama riskini artırabilir. |
| Çemen otu | Kanama riskini artırabilir. |
Şeker ilaçları ve insülin
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Adaçayı | Kan şekerini düşürebilir; ilaçla birlikte hipoglisemi riski. |
| Aloe vera | Ağızdan alınan aloe kan şekerini düşürebilir. |
| Altın kök | Kan şekeri ve tansiyonu etkileyebilir. |
| Altın çilek | Meyvenin kan şekerini düşürdüğüne dair sınırlı veri var. |
| Ardıç | Kan şekerini düşürebilir. |
| Ashwagandha | Kan şekeri ve tansiyonu düşürebilir. |
| Chanca piedra | Kan şekerini düşürebilir. |
| Chuchuhuasi | Geleneksel olarak alkolde bekletilerek hazırlanır. |
| Ginseng | Kan şekerini düşürür. |
| Kudret narı | Kan şekerini tehlikeli düşürebilir. |
| Kınakına | Kan şekerini düşürebilir. |
| Okaliptüs | Kan şekerini düşürebilir. |
| Tarçın | Kan şekerini düşürebilir. |
| Zerdeçal | Kan şekerini düşürebilir. |
| Çemen otu | Kan şekerini düşürür; hipoglisemi riski. |
Tansiyon ilaçları
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Abuta | Tansiyonu düşürebilir. |
| Altın kök | Kan şekeri ve tansiyonu etkileyebilir. |
| Alıç | Tansiyon düşürücü ve damar genişletici etkiyi artırabilir. |
| Ashwagandha | Kan şekeri ve tansiyonu düşürebilir. |
| Chacruna | Kalp hızı ve tansiyonda dalgalanma. |
| Chanca piedra | Tansiyonu düşürebilir. |
| Civanperçemi | Etkiyi artırabilir. |
| Efedra | Tansiyonu yükselterek etkiyi bozar. |
| Kedi tırnağı | Tansiyonu düşürebilir. |
| Koka | Hafif uyarıcı etki ilacın amacına ters düşebilir. |
| Meyan kökü | Tansiyonu yükselterek ilacın etkisini azaltır. |
| Peyote | Tansiyon ve kalp hızını artırır. |
| Safran | Tansiyonu biraz düşürebilir. |
| San Pedro | Tansiyon ve kalp hızını artırır. |
| Yopo | Ani tansiyon ve kalp hızı değişiklikleri. |
| Ökse otu | Tansiyonu düşürerek etkiyi artırabilir. |
Kalp ilaçları (digoksin, kalp ritmi ilaçları)
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Aloe vera | Düşük potasyum zehirlenme riskini artırır. |
| Altınmühür | İlaç düzeyini yükseltebilir. |
| Alıç | Etkiyi artırabilir. |
| Cehri | Düşük potasyum zehirlenme riskini artırır. |
| Chacruna | Kalp hızı ve tansiyonda dalgalanma. |
| Koka | Hafif uyarıcı etki ilacın amacına ters düşebilir. |
| Kınakına | Tehlikeli kalp ritmi bozukluğu riski. |
| Meyan kökü | Düşük potasyum digoksin zehirlenmesi riskini artırır. |
| Peyote | Tansiyon ve kalp hızını artırır. |
| San Pedro | Tansiyon ve kalp hızını artırır. |
| Sarı kantaron | İlaç düzeyini düşürür; pıhtı ya da kalp ritmi sorunları riski. |
| Sinameki | Düşük potasyum zehirlenme riskini artırır. |
| Yopo | Ani tansiyon ve kalp hızı değişiklikleri. |
| Zakkum | Oleandrin digoksin gibi etki eder; birlikte ölümcül kalp ritmi bozukluğu. |
Antidepresanlar ve migren ilaçları (triptanlar)
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Altın kök | Serotonin üzerinden etki ettiği öne sürülür; birlikte kullanım verisi yetersiz. |
| Altınmühür | İlaç düzeyini yükseltebilir. |
| Ayahuasca sarmaşığı | Serotonin sendromu: ölümcül olabilir. Bu ilaçların bırakılmasından sonra da haftalarca risk sürer. |
| Banotu | Aynı yolla etki eder; zehirlenme belirtileri katlanır. |
| Chacruna | Ayahuasca ile birlikte içildiği için aynı serotonin sendromu riski geçerlidir. |
| Efedra | Tansiyon krizi riski. |
| Ginseng | Uykusuzluk, baş ağrısı ve huzursuzluk bildirilmiştir. |
| Koka | Tansiyon yükselmesi riski. |
| Peyote | Meskalinin etkisini öngörülemez biçimde değiştirebilir. |
| Safran | Ek ruh hâli etkisi; takviye dozlarında birlikte kullanım için hekime danışılmalı. |
| San Pedro | Meskalinin etkisini öngörülemez biçimde değiştirebilir. |
| Sarı kantaron | Serotonin sendromu riski. |
| Yopo | Bufotenin ve DMT ile serotonin sendromu riski. |
| Üzerlik | Harmala alkaloitleri MAO enzimini baskılar; birlikte kullanım serotonin sendromuna yol açabilir. |
Uyku ilaçları, yatıştırıcılar ve alkol
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Adamotu | Bilinç bulanıklığını artırır. |
| Adaçayı | Etkiyi artırabilir. |
| Ashwagandha | Uyuşukluğu artırabilir. |
| Chiric sanango | Sinir sistemi üzerindeki etkileri öngörülemez. |
| Chuchuhuasi | Geleneksel olarak alkolde bekletilerek hazırlanır. |
| Civanperçemi | Etkiyi artırabilir. |
| Haşhaş | Solunum baskılanması ve bilinç kaybı riski katlanır; ölümcül olabilir. |
| Kenevir | Uyuşukluk ve tepki süresi bozulması artar. |
| Sinek mantarı | Muskimol GABA üzerinden etki eder; bilinç kaybı riski artar. |
Doğum kontrol hapı ve hormon tedavisi
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Hayıt | Hormon dengesine etki eder; etkiyi değiştirebilir. |
| Karayılan otu | Birlikte kullanım onkoloğa sorulmalı. |
| Rezene | Zayıf östrojen benzeri etkisi teorik olarak etkileşebilir. |
| Sarı kantaron | Karaciğer enzimlerini (CYP3A4) hızlandırarak hapın etkisini azaltır; istenmeyen gebelik bildirilmiştir. |
Bağışıklığı baskılayan ve organ nakli ilaçları
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Ashwagandha | Bağışıklığı uyarabileceği için etkileşebilir. |
| Kedi tırnağı | Bağışıklığı uyarabileceği için etkiyi azaltabilir. |
| Mürver | Bağışıklığı uyarabileceği için teorik etkileşim. |
| Sarı kantaron | İlaç düzeyini düşürür; organ reddi vakaları bildirilmiştir. |
| Ökse otu | Bağışıklığı uyarabilir. |
İdrar söktürücüler (diüretikler)
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Aloe vera | Yaprak özsuyu potasyum kaybını artırır. |
| Ardıç | İdrar söktürücü etkisi eklenir, tuz kaybı artabilir. |
| Cehri | Potasyum kaybını artırır. |
| Chanca piedra | İdrar söktürücü etkisi lityum düzeyini değiştirebilir. |
| Copaiba | İdrar söktürücü etkisi eklenebilir. |
| Meyan kökü | Potasyum kaybını artırır. |
| Mürver | Çiçeğin hafif idrar söktürücü etkisi eklenebilir. |
| Sinameki | Potasyum kaybını artırır. |
| Zakkum | Potasyumu düşürerek zehirlenmeyi ağırlaştırır. |
Lityum
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Ardıç | İdrar söktürücü etki lityum düzeyini yükseltebilir. |
| Ayahuasca sarmaşığı | Serotonin üzerinden ciddi etkileşim. |
| Chanca piedra | İdrar söktürücü etkisi lityum düzeyini değiştirebilir. |
| Civanperçemi | İdrar söktürücü etkisi lityum düzeyini yükseltebilir. |
| Guaraná | Kafein bu ilaçların düzeyini ya da etkisini değiştirir. |
Nöbet (epilepsi) ilaçları
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Adaçayı | Tuyon nöbet eşiğini düşürebilir; yüksek dozda ilacın etkisini zayıflatabilir. |
| Chiric sanango | Sinir sistemi üzerindeki etkileri öngörülemez. |
| Ginkgo | Tohumdaki ginkgotoksin nöbet eşiğini düşürebilir. |
| Kenevir | CBD ilaç düzeylerini değiştirir ve karaciğer enzimlerini yükseltebilir. |
| Pelin | Tuyon nöbet eşiğini düşürür. |
Karaciğerde yıkılan ya da karaciğere yük getiren ilaçlar
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Altınmühür | İlaç düzeyini yükseltebilir. |
| Ayı üzümü | Hidrokinon karaciğerde ek yük oluşturur. |
| Karayılan otu | Nadir karaciğer hasarı vakaları bildirilmiştir. |
| Kedi tırnağı | Laboratuvar çalışmalarında bu enzimi etkilediği görülmüştür. |
| Kudret narı | Laboratuvar çalışmalarında ilaç taşınmasını etkilediği görülmüştür. |
| Mapacho | Tütün dumanı bu ilaçların düzeyini düşürür. |
| Matico | Safrol ve dillapiol karaciğer enzimlerini etkileyebilir. |
| Muña | Pulegon karaciğer üzerinde ek yük oluşturur. |
| Okaliptüs | Sineol karaciğer enzimlerini hızlandırarak bazı ilaçların düzeyini düşürebilir. |
| Tarçın | Kasya tarçınındaki kumarin karaciğerde ek yük oluşturur. |
| Yarpuz | Pulegon karaciğer hasarını artırır. |
Kortizon ilaçları
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Aloe vera | Yaprak özsuyu potasyum kaybını artırır. |
| Cehri | Potasyum kaybını artırır. |
| Meyan kökü | Etkiyi ve yan etkileri artırabilir. |
| Sinameki | Potasyum kaybını artırır. |
Uyarıcılar ve kafein
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Ayahuasca sarmaşığı | Tansiyon ve kalp hızında tehlikeli yükselme. |
| Efedra | Kalp krizi ve inme riskini katlar. |
| Ginseng | Uyarıcı etki eklenebilir. |
| Guaraná | Kafein dozu üst üste biner. |
| Koka | Uyarıcı etki eklenir; çarpıntı riski. |
| Peyote | Tansiyon ve kalp hızını artırır. |
| San Pedro | Tansiyon ve kalp hızını artırır. |
| Üzerlik | MAO baskısıyla birlikte tansiyon ve kalp hızı tehlikeli artabilir. |
Antibiyotikler
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Guaraná | Kafeinin vücuttan atılmasını yavaşlatır. |
| Güz çiğdemi | Kolşisin yıkımını yavaşlatır ya da kas hasarı riskini artırır. |
| Rezene | Aynı anda alındığında emilimi azaltabilir. |
| Sedef otu | Fitofotodermatit riskini artırır. |
Kanser ve HIV ilaçları
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Karayılan otu | Birlikte kullanım onkoloğa sorulmalı. |
| Sarı kantaron | İlaç düzeyini tedaviyi etkisiz bırakacak kadar düşürebilir. |
| Zerdeçal | Kemoterapi ile birlikte kullanım onkoloğa sorulmalı. |
| Ökse otu | Ökseotu ekstreleri bazı ülkelerde kanser tedavisinde destek olarak kullanılır; yalnızca onkoloğun bilgisiyle. |
Demir takviyeleri
Mide asidi düşürücüler
| Bitki | Olası etkileşim |
|---|---|
| Pelin | Acı maddeler mide asidini artırarak etkiyi azaltabilir. |
Ağızdan alınan bütün ilaçlar (emilimi etkileyenler)
Özellikle dikkat
Sarı kantaron, doğum kontrol hapı, kan sulandırıcılar, bazı kalp ve organ nakli ilaçları dahil pek çok ilacın etkisini azaltan, en iyi bilinen bitkidir. Antidepresanlarla birlikte kullanıldığında serotonin sendromuna yol açabilir.
Son gözden geçirme: