Haoma hangi bitkiydi?
Zerdüştlerin en kutsal töreni Yasna’da rahipler “haoma” denen bir içecek hazırlayıp içer; ölümsüzlüğün, arınmanın ve Tanrı’yla bağın simgesidir. Ama haomanın hangi bitkiden yapıldığı hâlâ tartışmalı. En güçlü aday efedra; adı Hint Vedalarındaki “soma” ile akraba. Bazı araştırmacılar ise Anadolu’da nazara karşı yakılan üzerliği öne sürüyor: tohumlarında harmin ve harmalin var. Cevap hâlâ belirsiz.
Kaynak: Tayebeh Zarei Karyani, Morteza Yousefzadi, Reza Sheikhakbari-Mehr, “Haoma: unveiling the mysteries of Iran’s sacred Zoroastrian botanical wonder”, Ethnobotany Research and Applications 31, 2025. Bu bir halk kaydıdır, tedavi önerisi değildir.
Kapıdaki nazarlık, ağızdaki zehir
Közde üzerlik, odada duman
Nazarı ölçen tohum