Anadolu (Geç Hitit’ten Osmanlı’ya) · Bereket ve doğurganlık
Asma yaprağı ve üzüm salkımı
Hasat ve bereket: İvriz’de tanrının elinde, İznik çinilerinde servinin dalında.
Ne anlatır?
Konya Ereğli’deki İvriz kabartmasında (MÖ 8. yüzyıl) Tuvana kralı Varpalavas, fırtına tanrısı Tarhunzas’ın karşısında dua eder; tanrının eteği üzüm salkımlarıyla çevrilidir, bir elinde yerden yükselen başaklar, öbüründe üzüm salkımları vardır. Tahıl ve asma tarım bereketini, sahne de hasat zamanını anlatır [1]. Bazı araştırmacılar başak ve üzümü tanrıya sunanın kral olduğunu yazar [2]. On altıncı yüzyıl İznik çinilerinde üzüm, çiçekli bir daldan sarkan tek salkım olarak, bordürlerde ve bir serviye sarılan asma olarak çizilir; meyve tasvirleri cennet nimetlerini hatırlatır [3].
Aynı temadan
Kaynaklar
- Batın Seçilmiş, “Ereğli ve Çevresinin Hitit ve Geç Hitit Dönemlerindeki Dinî Kültürü”, bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi 4(8), 2024
- Semiha Altıer, “Anadolu Türk Kültüründe Buğday/Başak ve Görsel Dile Aktarımı”, Kültür Araştırmaları Dergisi 12, 2022
- Aziz Doğanay, “XVI. Yüzyıl İznik Duvar Çinilerinde Meyve Tasvirleri”, M.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi 24, 2003
Çizim: Bitki Tabanı, geleneksel motiften yorumlanmıştır.