Anadolu · Bereket ve doğurganlık

Tarak

El, parmak ve tarak ailesinin evlilik ve doğum okuması.

Ne anlatır?

Tarak, dokuma literatüründe “el, parmak ve tarak” diye anılan motif ailesinin bir okumasıdır. Aile nazardan, sihirden ve büyüden korunmak için kullanılır; motif tarak olarak okunduğunda evliliği ve doğumu simgeler [1]. Hakkâri kilimlerinde aynı motif yörede “Lapik” ya da “Tiyari” adıyla geçer; kuvvet, kudret ve hükmetme gücü anlamı taşır [2]. Beytüşşebap Jirki kilimlerinde ise “Şehık” ve enine tarak anlamına gelen “Şamari” ayrı desen adlarıdır [3]. Ailenin koruyucu yanı, bu sitede El (Fatma Ana eli) sayfasında anlatılıyor.

Bağlantılı bitkiler

  • Kenevir: Kendir lifi, dokumaya girmeden önce demir dişli bir tarakta taranır: motifin adını verdiği alet, ipliğin kendisini hazırlayan alettir.
  • Keten tohumu: Keten lifi de aynı işlemden geçer; tarak, dokumanın başladığı yerdir.

Yakın motif

Aynı temadan

Kaynaklar

  1. Ebru Ateşok, “Karakeçili İlçesinde Dokunan Kilimlerin Geleneksel Motif Özellikleri”, Kalemişi, 2(3), 2014, 23–38
  2. Hakkâri Kilimi coğrafi işaret tescil belgesi, Türk Patent ve Marka Kurumu, 2023
  3. Beytüşşebap Jirki Kilimi coğrafi işaret tescil belgesi, Türk Patent ve Marka Kurumu, No: 1568, 2024

Çizim: Bitki Tabanı, geleneksel motiften yorumlanmıştır.