BT-115 · Ranunculaceae

Altınmühür

Hydrastis canadensis
Kanıt: GelenekselDikkatAşırı toplanıyor

Yabanda o kadar çok söküldü ki 1997’de CITES listesine alındı; bugün ormanaltı tarımıyla yetiştiriliyor.

Diğer adlar
Goldenseal, sarı kök, orangeroot
Kullanılan kısım
Kök ve rizom
Bölge
Kuzey Amerika
Kullanım
Şifa
Altınmühür (Hydrastis canadensis): parçalı yapraklar ve kırmızı meyve
Fotoğraf: Cephas · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Kısaca

Altınmühür nedir?

Altınmühür (Hydrastis canadensis), Ranunculaceae familyasından bir bitkidir. Kullanıldığı gelenekler: Kuzey Amerika. Kullanılan kısmı: kök ve rizom.

Altınmühür ne işe yarar?

Geleneksel kullanımı: Cherokee ve Iroquois halkları sarı kökünü göz ve cilt iltihaplarında, yara ve ağız yaralarında kullanır; kökten sarı boya da elde edilir. Bilimsel kanıt düzeyi: geleneksel. Etken maddesi berberindir.

Altınmühür güvenli mi?

Güvenlik etiketi: dikkat. Birçok ilacın karaciğerde yıkımını yavaşlatır (CYP2D6 ve CYP3A4). Gebelikte, emzirmede ve yeni doğanlarda kullanılmamalıdır; berberin bebeklerde sarılığı ağırlaştırabilir.

Geleneksel kullanım

Kuzey Amerika

Cherokee ve Iroquois halkları sarı kökünü göz ve cilt iltihaplarında, yara ve ağız yaralarında kullanır; kökten sarı boya da elde edilir.

Bugün

Ekinezyayla karıştırılarak soğuk algınlığı ürünlerinde satılır.

Doğada

Nerede yetişir
ABD’nin doğusu ve Kanada’nın güneyindeki nemli, gölgeli yaprak döken ormanlar.
Toplama mevsimi
Kökler sonbaharda, tohumlar düştükten sonra sökülür.
Yöresel adlar
Türkçede yerleşmiş bir adı yoktur; goldenseal, altınmühür

Karıştırma riski

Ticari ürünlere ucuz berberin kaynakları (Berberis, Coptis) karıştırılabilir.

Hazırlama

Kök tozu kapsül ya da tentür olarak kullanılır; ağız gargarası yapılır.

Bilim ne diyor

Etken maddesi berberindir. Altınmühürün kendisiyle yapılmış insan çalışması çok azdır; NCCIH soğuk algınlığı dahil hiçbir kullanım için güvenilir kanıt olmadığını belirtir. İlaç testlerini “temizlediği” iddiası yanlıştır.

Güvenlik

Dikkat

Birçok ilacın karaciğerde yıkımını yavaşlatır (CYP2D6 ve CYP3A4). Gebelikte, emzirmede ve yeni doğanlarda kullanılmamalıdır; berberin bebeklerde sarılığı ağırlaştırabilir.

İlaç etkileşimleri

İlaç ya da maddeNeden önemli
CYP2D6 ve CYP3A4 ile yıkılan ilaçlar (bazı antidepresanlar, kalp ilaçları, statinler, midazolam)İlaç düzeyini yükseltebilir.
MetforminEtkiyi değiştirebileceği bildirilmiştir.

Bu liste eksiksiz değildir. Düzenli ilaç kullanıyorsan Altınmühür denemeden önce eczacına ya da hekimine sor.

Koruma durumu

CITES
Ek II (1997’den beri)

Kök için yabandan sökülmesi yaban popülasyonlarını ciddi biçimde azalttı; ABD’nin birçok eyaletinde koruma altındadır.

Sürdürülebilir alternatif: Ormanaltında yetiştirilmiş kökten üretilen ürünler.

Kültür köprüsü

Benzer bitkiler

Kaynaklar

  1. NCCIHABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi: kullanım ve güvenlik özeti
  2. AraştırmaAltınmühür, kava, karayılan ve kediotunun insan CYP enzimlerine etkisi
  3. Botanik kayıtKew Plants of the World Online: Hydrastis canadensis

Hazırlayan: Edanaz Tınmazlar · Son gözden geçirme:

Bu tarayıcıda saklanır. Google ile giriş yaparsan bütün cihazlarında görünür.