Fesleğen
Ocimum basilicumFesleğenin Batı dillerindeki adı Yunanca “kraliyet otu” anlamındaki basilikon’dan gelir; Türkçedeki “reyhan” ise Arapçada “güzel kokulu bitki” demektir.
Fesleğen nedir?
Fesleğen (Ocimum basilicum), Lamiaceae familyasından bir bitkidir. Kullanıldığı gelenekler: Anadolu ve Akdeniz, Asya ve Sibirya. Kullanılan kısmı: yaprak, çiçekli dallar.
Fesleğen ne işe yarar?
Geleneksel kullanımı: Pencere önlerinde ve kapı yanlarında saksıda yetiştirilir; kokusunun sineği uzak tuttuğuna inanılır ve türkülerde sevgilinin simgesidir. Bilimsel kanıt düzeyi: geleneksel. Laboratuvar ve hayvan çalışmalarında antimikrobiyal, antioksidan ve iltihap giderici etkiler gösterilmiştir.
Fesleğen zararlı mı, kimler kullanmamalı?
Güvenlik etiketi: genelde güvenli. Yemekte ve çayda güvenlidir. Uçucu yağı ve konsantre takviyeleri estragol içerdiği için hamilelikte, emzirirken ve çocuklarda kullanılmamalıdır. Yaprakları K vitamini bakımından zengindir; varfarin kullananlar birden çok miktarda yememelidir.
Fesleğen nasıl kullanılır?
Taze yapraklar yemeklere ve salatalara katılır; çay için bir tutam taze ya da kuru yaprak 5 dakika demlenir.
Geleneksel kullanım
Pencere önlerinde ve kapı yanlarında saksıda yetiştirilir; kokusunun sineği uzak tuttuğuna inanılır ve türkülerde sevgilinin simgesidir. Doğu Anadolu’da mor reyhandan şerbet ve çay yapılır.
Rum Ortodoks kiliselerinde kutsal su fesleğen dalıyla serpilir. Hindistan’da fesleğenin akrabası tulsi kutsal bir bitki sayılır.
Doğada
Karıştırma riski
Mor reyhan aynı türün koyu renkli bir çeşididir. Tulsi (kutsal fesleğen, Ocimum tenuiflorum) ayrı bir türdür; yaprakları tüylü ve karanfil kokuludur.
Hazırlama
Taze yapraklar yemeklere ve salatalara katılır; çay için bir tutam taze ya da kuru yaprak 5 dakika demlenir.
Bilim ne diyor
Laboratuvar ve hayvan çalışmalarında antimikrobiyal, antioksidan ve iltihap giderici etkiler gösterilmiştir. İnsanlarda yapılmış kaliteli klinik çalışma yok denecek kadar azdır. Fesleğen yağındaki estragol, yüksek dozda hayvanlarda karaciğer kanserine yol açtığı için Avrupa’da yağ ve konsantre ürünlerin uzun süre kullanılması önerilmez; yemeklerdeki miktar sorun sayılmaz.
Güvenlik
Yemekte ve çayda güvenlidir. Uçucu yağı ve konsantre takviyeleri estragol içerdiği için hamilelikte, emzirirken ve çocuklarda kullanılmamalıdır. Yaprakları K vitamini bakımından zengindir; varfarin kullananlar birden çok miktarda yememelidir.
Kültür köprüsü
Ücretsiz e-posta kursu: Şifalı bitkilere başlangıç
7 gün boyunca her sabah kısa, görsel bir ders: kanıtı okumak, doğru demlemek, güvenli kullanmak, doğada toplamak. Sonra her pazar haftanın bitkileri. Yazdırılabilir “Bitki–ilaç etkileşimi kartı” da hediye.
Benzer bitkiler
Kaynaklar
- AraştırmaThe potential effects of Ocimum basilicum on health: a review of pharmacological and toxicological studies (2018)
- AraştırmaAlkenylbenzenes in Foods: Aspects Impeding the Evaluation of Adverse Health Effects (Foods 2021)
- KitapBaytop T. Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi: Geçmişte ve Bugün. 2. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 1999.
- Botanik kayıtKew Plants of the World Online: Ocimum basilicum
Hazırlayan: Edanaz Tınmazlar · Eklendi: · Son gözden geçirme:
Her gün yeni bir bitki: Instagram’da @bitkitabani