Nane
Mentha × piperita, M. spicataYunan mitolojisinde Minthe adlı peri, kıskanç Persephone tarafından naneye dönüştürülür; bitkinin Latince adı buradan gelir.
Nane nedir?
Nane (Mentha × piperita), Lamiaceae familyasından bir bitkidir. Kullanıldığı gelenekler: Anadolu ve Akdeniz, And Dağları. Kullanılan kısmı: yaprak.
Nane ne işe yarar?
Geleneksel kullanımı: Mide bulantısı, gaz ve hazımsızlık için çayı içilir; yemeklere, ayrana ve cacığa katılır. Bilimsel kanıt düzeyi: klinik. Nane yağı (Mentha × piperita) kapsülleri, birçok kontrollü çalışmada huzursuz bağırsak sendromunun belirtilerini plaseboya göre azaltmıştır.
Nane güvenli mi?
Güvenlik etiketi: genelde güvenli. Genelde güvenlidir. Reflüyü artırabilir. Saf nane yağı bebeklerin ve küçük çocukların yüzüne sürülmemelidir; solunum durmasına yol açabilir.
Geleneksel kullanım
Mide bulantısı, gaz ve hazımsızlık için çayı içilir; yemeklere, ayrana ve cacığa katılır. Kurusu kışın soğuk algınlığında buharla solunur.
Hierbabuena, Peru ve Bolivya’da mide ağrısı ve gaz için en sık demlenen otlardandır.
Doğada
Karıştırma riski
Yabani nane türleri, özellikle yarpuz (Mentha pulegium), yüksek pulegon içerir ve büyük miktarda zehirlidir.
Hazırlama
Taze ya da kuru yaprak kapağı kapalı demlenir; uçucu yağı seyreltilerek şakaklara sürülür.
Bilim ne diyor
Nane yağı (Mentha × piperita) kapsülleri, birçok kontrollü çalışmada huzursuz bağırsak sendromunun belirtilerini plaseboya göre azaltmıştır. EMA nane yaprağını hazımsızlık ve gaz için geleneksel kullanımda tanır.
Faydaları ne kadar kanıtlı?
İnternette nane için sık tekrarlanan iddialar ve bilimin bugün söyledikleri.
| İddia | Kanıt | Açıklama |
|---|---|---|
| Huzursuz bağırsak sendromu belirtilerini azaltır (nane yağı kapsülü) | Klinik kanıt | Birçok kontrollü çalışma ve meta-analiz plaseboya üstün bulmuştur. |
| Hazımsızlık ve gazı hafifletir (yaprak çayı) | Yalnızca geleneksel | EMA geleneksel kullanımda tanır. |
| Gerilim tipi baş ağrısını hafifletir (şakaklara sürülen yağ) | Sınırlı kanıt | Küçük kontrollü çalışmalarda fayda. |
| Mide yanmasına iyi gelir | Kanıt yok | Tersine, mide ağzını gevşeterek reflüyü artırabilir. |
Sık yapılan hatalar
- Reflüsü olanların nane çayıyla rahatlamaya çalışması.
- Nane yağını bebek ve küçük çocukların yüzüne sürmek: nefes durmasına yol açabilir.
- Mide koruyuculu olmayan nane yağını kapsülsüz içmek.
Sık sorulanlar
Nane çayı mide bulantısına iyi gelir mi?
Geleneksel olarak kullanılır; kokusunun ameliyat sonrası bulantıda hafif etkisi olduğunu gösteren küçük çalışmalar vardır.
Nane yağı nasıl kullanılır?
Bağırsak için çalışılan biçim, mide yerine bağırsakta açılan özel kapsüllerdir. Cilde seyreltilerek sürülür.
Yarpuz ile nane aynı mı?
Hayır. Yarpuz (Mentha pulegium) farklı bir türdür ve yağı zehirlidir.
Güvenlik
Genelde güvenlidir. Reflüyü artırabilir. Saf nane yağı bebeklerin ve küçük çocukların yüzüne sürülmemelidir; solunum durmasına yol açabilir.
Benzer bitkiler
Kaynaklar
- EMA monografisiMenthae piperitae folium: Avrupa İlaç Ajansı bitkisel ilaç değerlendirmesi
- NCCIHABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi: kullanım ve güvenlik özeti
- KitapBaytop T. Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi: Geçmişte ve Bugün. 2. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 1999.
- Botanik kayıtKew Plants of the World Online: Mentha × piperita
Hazırlayan: Edanaz Tınmazlar · Son gözden geçirme: