Çay
Camellia sinensisDoğu Karadeniz’de çay, toprağı asitli ve yağışlı olduğu için tutundu; ilk fidanlar Rize’ye Gürcistan’dan getirildi.
Çay nedir?
Çay (Camellia sinensis), Theaceae familyasından bir bitkidir. Kullanıldığı gelenekler: Asya ve Sibirya, Anadolu ve Akdeniz. Kullanılan kısmı: yaprak.
Çay ne işe yarar?
Geleneksel kullanımı: Çin’de binlerce yıldır içilir; Japon çay töreni bir meditasyon pratiği olarak gelişmiştir. Bilimsel kanıt düzeyi: sınırlı. Kafein, L-teanin ve kateşinler içerir.
Çay güvenli mi?
Güvenlik etiketi: genelde güvenli. İçecek olarak güvenlidir. Yüksek doz yeşil çay ekstresi kapsülleri karaciğer hasarı vakalarıyla ilişkilendirilmiştir. Çok sıcak içilmesi yemek borusu için risklidir.
Geleneksel kullanım
Çin’de binlerce yıldır içilir; Japon çay töreni bir meditasyon pratiği olarak gelişmiştir.
Rize ve Doğu Karadeniz’de 1940’lardan beri yetiştirilir. Türkiye, kişi başı çay tüketiminde dünyada ilk sıralardadır; çay misafirliğin simgesidir.
Doğada
Karıştırma riski
Bitki çayları (papatya, ıhlamur) “çay” diye anılsa da Camellia sinensis değildir ve kafein içermez.
Hazırlama
Yaprak kaynamış suyla demlenir; yeşil çay daha düşük ısıda demlenir.
Bilim ne diyor
Kafein, L-teanin ve kateşinler içerir. Gözlem çalışmalarında düzenli çay içimi kalp-damar hastalıklarında daha düşük riskle ilişkilidir; yeşil çay ekstresinin zayıflatıcı etkisi küçüktür.
Güvenlik
İçecek olarak güvenlidir. Yüksek doz yeşil çay ekstresi kapsülleri karaciğer hasarı vakalarıyla ilişkilendirilmiştir. Çok sıcak içilmesi yemek borusu için risklidir.
Benzer bitkiler
Kaynaklar
- NCCIHABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi: kullanım ve güvenlik özeti
- AraştırmaYeşil çay (Camellia sinensis): fitokimya, farmakoloji ve toksikoloji (derleme)
- KitapBaytop T. Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi: Geçmişte ve Bugün. 2. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 1999.
- Botanik kayıtKew Plants of the World Online: Camellia sinensis
Hazırlayan: Edanaz Tınmazlar · Son gözden geçirme: