Mesa

Kuzey Peru’nun kıyı ve dağ bölgelerindeki halk şifacılığının (curanderismo) merkezinde, “mesa” denen bir ritüel sunağın çevresinde yapılan törenler vardır. Bu törenler çoğu zaman kutsal sayılan tepelerin ya da göllerin yakınında düzenlenir ve esas olarak hastalığa yol açan olumsuz güçleri uzaklaştırmayı amaçlar ^[1].

Törenin bitkisi san pedro kaktüsüdür. Kaktüs, hastalığı görmeye ve teşhis etmeye yarayan bir rehber olarak kullanılır. Hasta haftalar, hatta aylar boyunca törene hazırlanır; kaktüsten yapılan içeceği “maestro curandero” denen usta şifacı ya da yardımcısı hazırlar ^[1].

Peru Kültür Bakanlığı, 17 Kasım 2022’de resmî gazete El Peruano’da duyurulan bir kararla San Pedro kaktüsüne ilişkin geleneksel bilgileri, uygulamaları ve kullanımları Ulusun Kültürel Mirası ilan etti. Başvuru La Libertad’dan geldi ve Tumbes, Piura, Lambayeque, Cajamarca, Amazonas ve Áncash’taki kültür müdürlükleriyle birlikte hazırlandı. Kararda bu geleneğin Kolomb öncesi köklere dayandığı, sonradan Hristiyan unsurlarla birleştiği ve bütüncül bir dünya görüşünü yansıttığı belirtilir ^[1].

Bitkinin adı da bu birleşmeyi gösterir: İspanyollar kaktüse, cennetin anahtarlarını taşıyan Aziz Petrus’un adını verdi. San Pedro güçlü etkili bir bitkidir ve kendi geleneği içinde, bir ustanın gözetiminde kullanılır; burada kültürel bir kayıt olarak yer alır.

İlgili bitkiler

İlgili semboller

• Kené
• Hayat ağacı
• Su yolu

Kaynaklar

1. “Declaran Patrimonio Cultural de la Nación a los conocimientos, saberes y usos del cactus San Pedro”, El Peruano, 2022