Hayat ağacı

Ne anlatır?

Şamanist dünya görüşünde evren gök, yeryüzü ve yer altı olarak üç kata ayrılır. Özbek kam davullarında çizilen dallar dünya ağacını simgeler; kam davulunun çerçevesi de kayın ya da sedir ağacından yapılır ^[1]. Türk kültüründe ağaç varlığı, canlılığı ve bereketi temsil eder ^[2]. İslam öncesi Türk inancında kutsal olan hayat ağacı, sonradan sanatta bir süsleme motifine dönüştü; Osmanlı’da Kara Memi üslubunda belirginleşti ^[3].

Bağlantılı bitkiler

• Ardıç: Orta Asya şamanizminde törenlerden önce yakılan kutsal ağaç: arça.
• Defne: Apollon’un kutsal ağacı.
• Ginkgo: Çin’de tapınak bahçelerine dikilen kutsal ağaç.

Aynı temadan

Kaynaklar

1. Harun Güngör, “Şamanizm”, TDV İslâm Ansiklopedisi, 2010
2. Ülkü Gürsoy, “Türk Kültüründe Ağaç Kültü ve Dut Ağacı”, 2013
3. Boratav ve Kılıçaslan, “Osmanlı Çini ve Seramiklerinde Kullanılan Ağaç Motifleri”, 2025