Altay, Sayan ve Sibirya · Evren, gök ve döngü
Kam davulu (tüngür)
Göğe yolculuğun aracı: üstünde dünya ağacı, güneş, ay ve üç dünya.
Ne anlatır?
Kamın davulunun çerçevesinin dünya ağacının bir dalından yapıldığına inanılır; davulun bütünü de dünya ağacını temsil eder. Derisine en çok güneş, ay ve dünya ağacı çizilir [1]. Altay davullarında dokuz dallı gök ağacı ortadadır, bir yanında ay, öbür yanında güneş bulunur; yedi renkli gökkuşağı ve altında bir merdiven, Ülgen ile Erlik’in oğulları ve kızları, kuşlar ve yılanlar da görülür. Altay-Sayan davullarında güneş sağda, ay solda durur; Hakaslarda bu yer değiştirir. Yakut davulunun çerçevesi yıldırım düşmüş bir ağaçtan kesilmelidir; Türkçe adı tüngürdür [2]. Çizimimiz bu ögelerden sadeleştirilmiş bir örnektir.
Aynı temadan
Kaynaklar
- Mehmet Sağ, Mukaddes Çetin Büyüktunca, “Şamanların Göğe Yükseliş Ritlerinin Ağaç Simgesi Bağlamında İncelenmesi”, Van YYÜ SBE Dergisi 43, 2019
- K. N. Ender, Ş. Demirel, “Orta Asya Şamanizminde Evrenin Tezahürü”, Van YYÜ SBE Dergisi 67, 2025
- Metin Özarslan, “Türk Kültüründe Ağaç ve Orman Kültü”, Türkbilig 2003/5
Çizim: Bitki Tabanı, geleneksel motiften yorumlanmıştır.