Günün kavramı · 27 Ekim 2026

Pachamama

And’larda toprak ana; ağustosta adaklarla “beslenen” yeryüzü.

Koka (Erythroxylum coca): yapraklı dallar
Kavramın bitkisiKokaErythroxylum cocaBolivya, yaprak çiğnemeye getirilen yasağa itiraz ederek 2011’de BM sözleşmesinden çekildi ve 2013’te bu hakkı tanıyan bir çekinceyle geri döndü.Bitkinin sayfası →

Pachamama, And halklarının toprak ana figürüdür. Ona duyulan saygı özellikle Peru ve Bolivya’nın yüksek yaylası Altiplano’da yaygındır ve İnkaların güneş dininden ayrı bir gelenektir [1].

Pachamama’nın “yiyip içmesi” gerektiğine inanılır. Bu yüzden ona “despacho” ya da “ödeme” denen bir adak hazırlanır. Peru’dan bir aile ustasının anlattığına göre adakta koka yaprakları, mısır, tohumlar, şekerleme, beyaz, pembe ve kırmızı karanfil yaprakları, deniz kabuğu ve tütsü bulunur; chicha ya da başka bir içki toprağa serpilir. Aile bu adağı ağustos ayında hazırlar [2].

Adağın anlamı karşılıklılıktır: aile yiyeceğini ve içeceğini toprakla paylaşır, toprak da onları besler ve korur [2].

İlgili bitkiler

İlgili semboller

Kaynaklar

  1. Encyclopaedia Britannica: Pachamama
  2. Rufino Turpo, “An Offering to the Pachamama”, Smithsonian Folklife Festival, 2015

Ücretsiz e-posta kursu: Şifalı bitkilere başlangıç

7 gün boyunca her sabah kısa, görsel bir ders: kanıtı okumak, doğru demlemek, güvenli kullanmak, doğada toplamak. Sonra her pazar haftanın bitkileri. Yazdırılabilir “Bitki–ilaç etkileşimi kartı” da hediye.

Telegram kanalında her akşam bir bitki → Bildirimle gelir, e-posta gerekmez.