El (Fatma Ana eli)
Nazardan koruyan, bereket ve şifa getiren el; çoğu zaman içinde bir gözle.
Ne anlatır?
El, insanlığın en eski sembollerinden biridir: izleri Paleolitik mağara duvarlarındaki kırmızı ve siyah el izlerine, Çatalhöyük’teki Neolitik duvar panolarına kadar uzanır [1]. Nazardan korunma, bolluk ve talih, iyileşme ve tehlikeden sakınma başlıca anlamlarıdır [1]. Türk-İslam kültüründe el, Fatma Ana’nın koruyuculuğunu, bereketini ve şifasını simgeler; ebeler doğumdan önce “El benim değil, Fadime Ana’nın eli” der [1]. Anlatıya göre Fatma, helva karıştırırken elini tencereye daldırır; Hz. Ali’nin çıkardığı bu el sabır, sadakat ve şans getiren bir tılsıma dönüşür [1]. Anadolu’dan Kuzey Afrika’ya nazarlıklarda elin içinde çoğu zaman bir göz bulunur [1].
Bağlantılı bitkiler
- Kına: Düğün, doğum ve bayramlarda ellere yakılan kınanın nazardan koruduğuna, uzun ömür ve bereket getirdiğine inanılır.
Yakın motif
Aynı temadan
Kaynaklar
Çizim: Bitki Tabanı, geleneksel motiften yorumlanmıştır.