Tatula
Datura stramoniumİngilizce adı jimsonweed, 1676’da Virginia’daki Jamestown’da yemeklerine karışan bu bitki yüzünden günlerce kendinden geçen İngiliz askerlerinden gelir.
Tatula nedir?
Tatula (Datura stramonium), Solanaceae familyasından bir bitkidir. Kullanıldığı gelenekler: Anadolu ve Akdeniz, And Dağları, Kuzey Amerika. Kullanılan kısmı: yaprak, tohum (toplanmamalı).
Tatula ne işe yarar?
Geleneksel kullanımı: Eskiden astım için yaprakları sigara gibi içilirdi. Bilimsel kanıt düzeyi: geleneksel. Atropin, hiyosiyamin ve skopolamin içerir.
Tatula güvenli mi?
Güvenlik etiketi: yüksek risk. Bütün bitki ölümcül zehirlidir. Sanrı, yüksek ateş, kalp çarpıntısı ve koma yapabilir. Ergenlerde “doğal uyuşturucu” diye denenmesiyle ölümler bildirilmiştir.
Geleneksel kullanım
Eskiden astım için yaprakları sigara gibi içilirdi. Tohumlarının yanlışlıkla yenmesiyle çocuklarda zehirlenmeler görülür.
And’larda chamico adıyla büyü ve kehanet törenlerinde, Kuzey Amerika’da bazı yerli halkların erginlik törenlerinde kullanılmıştır.
Doğada
Karıştırma riski
Toé ile karıştırılır; tatulanın çiçekleri yukarı bakar, toénun ki aşağı sarkar. Dikenli kapsülü kestaneyi andırır; çocuklar tohumlarını yiyebilir.
Hazırlama
Hazırlanması ve kullanılması önerilmez.
Bilim ne diyor
Atropin, hiyosiyamin ve skopolamin içerir. Etkisi toé ve banotu ile aynıdır.
Güvenlik
Bütün bitki ölümcül zehirlidir. Sanrı, yüksek ateş, kalp çarpıntısı ve koma yapabilir. Ergenlerde “doğal uyuşturucu” diye denenmesiyle ölümler bildirilmiştir.
İlaç etkileşimleri
| İlaç ya da madde | Neden önemli |
|---|---|
| Antikolinerjik ilaçlar | Atropin ve skopolamin içerir; zehirlenme katlanır. |
| Glokom ilaçları | Göz içi basıncını artırır. |
Bu liste eksiksiz değildir. Düzenli ilaç kullanıyorsan Tatula denemeden önce eczacına ya da hekimine sor.
Kültür köprüsü
Benzer bitkiler
Kaynaklar
- AraştırmaOleander and Datura Poisoning: An Update
- KitapBaytop T. Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi: Geçmişte ve Bugün. 2. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 1999.
- Botanik kayıtKew Plants of the World Online: Datura stramonium
Hazırlayan: Edanaz Tınmazlar · Son gözden geçirme: