Aloe vera
Aloe veraAloenin Arapça adı “sabir”dir; Türkçedeki “sarısabır” adı buradan gelir.
Aloe vera nedir?
Aloe vera (Aloe vera), Asphodelaceae familyasından bir bitkidir. Kullanıldığı gelenekler: Anadolu ve Akdeniz. Kullanılan kısmı: yaprak jeli, yaprak özsuyu (lateks).
Aloe vera ne işe yarar?
Geleneksel kullanımı: Osmanlı eczacılığında “sarısabır” adıyla kurutulmuş yaprak özsuyu müshil olarak kullanılırdı. Bilimsel kanıt düzeyi: sınırlı. Jelin hafif yanıklarda ve güneş yanığında iyileşmeyi hızlandırabileceğine dair küçük çalışmalar vardır.
Aloe vera güvenli mi?
Güvenlik etiketi: dikkat. Jel cilde sürüldüğünde genelde güvenlidir. Yaprak özsuyu ishal, kramp ve potasyum kaybına yol açar; içilmesi önerilmez. Gebelikte ağızdan kullanılmamalıdır.
Geleneksel kullanım
Osmanlı eczacılığında “sarısabır” adıyla kurutulmuş yaprak özsuyu müshil olarak kullanılırdı. Bugün yaprağın jeli yanık ve güneş yanığına sürülür; Akdeniz kıyısındaki evlerde saksıda yetiştirilir.
Sokotra adası binlerce yıl boyunca en değerli aloenin kaynağı olarak bilinir.
Doğada
Karıştırma riski
Süs olarak yetiştirilen bazı Aloe ve Agave türleri benzer görünür; jel yalnızca Aloe vera’dan alınmalıdır.
Hazırlama
Yaprağın içindeki saydam jel çıkarılıp cilde sürülür. Sarı özsu (lateks) jelden ayrılmalıdır.
Bilim ne diyor
Jelin hafif yanıklarda ve güneş yanığında iyileşmeyi hızlandırabileceğine dair küçük çalışmalar vardır. Ağızdan alınan yaprak özsuyu güçlü bir müshildir; ABD’de 2002’den beri reçetesiz müshil ürünlerinde kullanılmaz. Hayvan çalışmalarında yaprak ekstresinin kanser yaptığı gösterilmiştir.
Güvenlik
Jel cilde sürüldüğünde genelde güvenlidir. Yaprak özsuyu ishal, kramp ve potasyum kaybına yol açar; içilmesi önerilmez. Gebelikte ağızdan kullanılmamalıdır.
İlaç etkileşimleri
| İlaç ya da madde | Neden önemli |
|---|---|
| İdrar söktürücüler, kortizon, meyan kökü | Yaprak özsuyu potasyum kaybını artırır. |
| Digoksin ve kalp ritmi ilaçları | Düşük potasyum zehirlenme riskini artırır. |
| Şeker ilaçları | Ağızdan alınan aloe kan şekerini düşürebilir. |
Bu liste eksiksiz değildir. Düzenli ilaç kullanıyorsan Aloe vera denemeden önce eczacına ya da hekimine sor.
Kültür köprüsü
Benzer bitkiler
Kaynaklar
- NCCIHABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi: kullanım ve güvenlik özeti
- KitapBaytop T. Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi: Geçmişte ve Bugün. 2. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 1999.
- Botanik kayıtKew Plants of the World Online: Aloe vera
Hazırlayan: Edanaz Tınmazlar · Son gözden geçirme: