Katalog/BT-005
BT-005 · Orchidaceae

Salep

Orchis, Anacamptis, Dactylorhiza türleri
Kanıt: GelenekselGenelde güvenli
Orchis
Diğer adlar
Salep orkidesi
Kullanılan kısım
Yumru (kurutulup öğütülür)
Bölge
Anadolu ve Akdeniz
Kullanım
Besin, Şifa

Geleneksel kullanım

Anadolu

Kış içeceği olarak sütle pişirilir; Maraş dondurmasına kıvamını verir. Halk arasında öksürük ve mide için, güç verici olarak bilinir.

Osmanlı ve Avrupa

18. yüzyılda “saloop” adıyla Londra sokaklarında satılan sıcak bir içecekti.

Hazırlama

Yumrular haşlanıp kurutulur ve öğütülür; toz sütle pişirilir.

Bilim ne diyor

Glukomannan denen müsilaj bakımından zengindir; bu madde kıvam verir ve boğazı yumuşatır. Tıbbi iddialar için klinik çalışma yoktur.

Güvenlik

Genelde güvenli

Tüketimi güvenlidir. Asıl risk orkideler için: 1 kg salep için binlerce yumru sökülür.

Yasal durum ve koruma

Yabani orkideler CITES Ek II kapsamında korunur. Türkiye’de salep yumrusu ihracatı yasaktır ve doğadan izinsiz toplama cezalıdır.

Bir kilogram salep için 1.000 ile 4.000 arasında orkide yumrusu gerekir.

Kültür köprüsü

Kaynaklar

  1. AraştırmaTurkish graveyards as refuges for orchids against tuber harvest
  2. AraştırmaDNA metabarcoding of orchid-derived products reveals widespread illegal orchid trade
  3. Botanik kayıtKew Plants of the World Online: Anacamptis morio