Kültür köprüsü 5 · Salep ve Maca

İki kök, iki güç gıdası

İkisi de kurutulup toz edilen ve güç verdiğine inanılan kökler. İkisinin hikâyesi de ticaretin yaban doğaya ve yerel üreticiye etkisini gösteriyor.

Harita: Natural Earth (kamu malı). Noktalar bölgeyi temsil eder, kesin toplama yerini değil.

Yan yana

	Salep	Maca
Latince adı	Orchis, Anacamptis, Dactylorhiza türleri	Lepidium meyenii
Familya	Orchidaceae	Brassicaceae
Bölge	Anadolu ve Akdeniz	And Dağları
Kullanılan kısım	Yumru (kurutulup öğütülür)	Kök (yumru)
Kullanım	Besin, Şifa	Besin, Şifa
Bilimsel kanıt	Geleneksel	Sınırlı
Güvenlik	Genelde güvenli	Genelde güvenli
Türkiye’de yasal durum	Türkiye’de kısıtlı	Özel bir kısıt yok

Salep

Anadolu

Kış içeceği olarak sütle pişirilir; Maraş dondurmasına kıvamını verir. Halk arasında öksürük ve mide için, güç verici olarak bilinir.

Osmanlı ve Avrupa

18. yüzyılda “saloop” adıyla Londra sokaklarında satılan sıcak bir içecekti.

Bilim: Glukomannan denen müsilaj bakımından zengindir; bu madde kıvam verir ve boğazı yumuşatır. Tıbbi iddialar için klinik çalışma yoktur.

Güvenlik: Tüketimi güvenlidir. Asıl risk orkideler için: 1 kg salep için binlerce yumru sökülür.

Salep sayfasının tamamı →

Maca

And

Peru’nun Junín platosunda, 4.000 metrenin üzerinde başka ürünlerin zor yetiştiği yerlerde yetiştirilir. Kurutulup kaynatılır, un ya da içecek yapılır. Doğurganlık ve güç için yenir; İnka askerlerine verildiği anlatılır.

Bilim: Küçük klinik çalışmalarda cinsel istek ve menopoz belirtilerinde hafif iyileşme görülmüştür. Çalışmalar küçük ve bir kısmı üretici destekli.

Güvenlik: Gıda olarak güvenlidir. Çiğ ya da çok yüksek miktarda tüketim mideyi rahatsız edebilir. Tiroit sorunu olanlar dikkatli olmalı.

Maca sayfasının tamamı →

Son gözden geçirme: 21 Ekim 2026

Diğer köprüler

Bütün köprüler ve harita →