BT-069 · Lythraceae

Kına

Lawsonia inermis

Kanıt: GelenekselDikkat

Kına ile Amazon halklarının huito boyası iki kıtada aynı işi görür: bedeni boyayarak bir geçiş törenini işaretlemek.

Diğer adlar: Hınna, henna
Kullanılan kısım: Yaprak
Bölge: Anadolu ve Akdeniz
Kullanım: Ritüel ve şamanik, Şifa

Fotoğraf: Dinesh Valke from Thane, India · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Kına nedir?

Kına (Lawsonia inermis), Lythraceae familyasından bir bitkidir. Kullanıldığı gelenekler: Anadolu ve Akdeniz. Kullanılan kısmı: yaprak.

Kına ne işe yarar?

Geleneksel kullanımı: Kına gecesinde gelinin ellerine kına yakılır; askere gidenlere, kurbanlık koçlara da kına yakılır. Bilimsel kanıt düzeyi: geleneksel. Rengini lavson adlı maddeden alır.

Kına güvenli mi?

Güvenlik etiketi: dikkat. Doğal kına genelde güvenlidir. “Siyah kına” denen ürünlere eklenen PPD boyası ağır alerji ve kalıcı iz bırakabilir. G6PD eksikliği olan bebeklerde kına kullanılmamalıdır.

Geleneksel kullanım

Anadolu

Kına gecesinde gelinin ellerine kına yakılır; askere gidenlere, kurbanlık koçlara da kına yakılır. Kına adanmışlığı ve vedayı simgeler.

Kuzey Afrika ve Güney Asya

Mehndi adıyla düğünlerde ellere ve ayaklara desenler çizilir.

Doğada

Nerede yetişir: Sıcak iklim bitkisidir; Türkiye’ye büyük ölçüde Sudan, Mısır ve Hindistan’dan gelir.
Toplama mevsimi: Yapraklar çiçeklenme öncesi toplanıp kurutulur.
Yöresel adlar: kına, hınna, kına çiçeği

Karıştırma riski

Kına çiçeği adıyla satılan bahçe bitkisi (Impatiens balsamina) farklı bir bitkidir ve boya vermez.

Hazırlama

Kuru yaprak tozu su ya da limonla hamur yapılıp cilde ve saça sürülür.

Bilim ne diyor

Rengini lavson adlı maddeden alır. Cildin üst katmanındaki keratine bağlanarak birkaç hafta kalır. Tıbbi kullanımlar için insan çalışması azdır.

Güvenlik

Dikkat

Doğal kına genelde güvenlidir. “Siyah kına” denen ürünlere eklenen PPD boyası ağır alerji ve kalıcı iz bırakabilir. G6PD eksikliği olan bebeklerde kına kullanılmamalıdır.

İlaç etkileşimleri

İlaç ya da madde	Neden önemli
PPD içeren saç boyaları	“Siyah kına”daki PPD ile önceden duyarlanmış kişilerde saç boyasına ağır alerji gelişebilir.
G6PD eksikliği	Kına bebeklerde kırmızı kan hücrelerinin yıkımını tetikleyebilir.

Bu liste eksiksiz değildir. Düzenli ilaç kullanıyorsan Kına denemeden önce eczacına ya da hekimine sor.

Kültür köprüsü

Karşılaştırmayı oku: Bedene yazılan boya →

Benzer bitkiler

Nar (Punica granatum): meyve ve kırmızı çiçek

BT-054

Nar

Punica granatum

Lythraceae

Kanıt: SınırlıGenelde güvenli

BT-004

Isırgan

Urtica dioica

Urticaceae

Kanıt: SınırlıGenelde güvenli

BT-020

Defne

Laurus nobilis

Lauraceae

Kanıt: GelenekselGenelde güvenli

Kaynaklar

AraştırmaHypersensitivity reactions due to black henna tattoos and their components
AraştırmaThe Henna pigment Lawsone activates the Aryl Hydrocarbon Receptor and impacts skin homeostasis
KitapBaytop T. Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi: Geçmişte ve Bugün. 2. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 1999.
Botanik kayıtKew Plants of the World Online: Lawsonia inermis

Hazırlayan: Edanaz Tınmazlar · Son gözden geçirme: 21 Ekim 2026

Bu tarayıcıda saklanır. Google ile giriş yaparsan bütün cihazlarında görünür.