Zerdeçal
Curcuma longaUcuz zerdeçalın rengini canlandırmak için kurşun kromat boyası katıldığı ortaya çıkmış; Bangladeş’te bu yüzden kurşun zehirlenmeleri yaşanmıştır.
Zerdeçal nedir?
Zerdeçal (Curcuma longa), Zingiberaceae familyasından bir bitkidir. Kullanıldığı gelenekler: Asya ve Sibirya. Kullanılan kısmı: rizom (kök sap).
Zerdeçal ne işe yarar?
Geleneksel kullanımı: Hindistan’da düğünlerden önce gelin ve damadın bedenine zerdeçal sürülür (haldi töreni). Bilimsel kanıt düzeyi: sınırlı. Kurkumin içerir.
Zerdeçal güvenli mi?
Güvenlik etiketi: dikkat. Baharat olarak güvenlidir. Yüksek doz kapsüllerle karaciğer hasarı vakaları bildirilmiştir. Kan sulandırıcılarla etkileşebilir; safra taşı olanlar dikkatli olmalıdır.
Geleneksel kullanım
Hindistan’da düğünlerden önce gelin ve damadın bedenine zerdeçal sürülür (haldi töreni). Ayurveda’da iltihap ve sindirim için kullanılır.
Zerde tatlısına ve pilavlara renk vermek için safranın ucuz ikamesi olarak kullanılır.
Doğada
Karıştırma riski
Safran yerine satılabilir; safranın kendine özgü kokusu ve iplik biçimi yoktur.
Hazırlama
Kök kurutulup öğütülür; karabiber ve yağla birlikte alındığında emilimi artar.
Bilim ne diyor
Kurkumin içerir. Bazı küçük çalışmalarda diz kireçlenmesi ağrısında fayda görülmüştür; NCCIH çoğu iddia için kanıtın zayıf olduğunu belirtir. Kurkumin vücutta zayıf emilir.
Faydaları ne kadar kanıtlı?
İnternette zerdeçal için sık tekrarlanan iddialar ve bilimin bugün söyledikleri.
| İddia | Kanıt | Açıklama |
|---|---|---|
| Diz kireçlenmesi ağrısını hafifletir | Sınırlı kanıt | Bazı küçük çalışmalarda ağrı kesicilere yakın etki. |
| İltihabı azaltır | Sınırlı kanıt | Laboratuvarda güçlü; insanlarda sonuçlar tutarsız. |
| Kanseri önler ya da tedavi eder | Kanıt yok | NCCIH’e göre insanlarda kanıt yok. |
| Kilo verdirir | Kanıt yok | Güvenilir kanıt yok. |
Sık yapılan hatalar
- Yüksek doz kurkumin kapsüllerini uzun süre kullanmak: karaciğer hasarı vakaları bildirilmiştir.
- Kan sulandırıcı kullanırken takviye almak.
- Ucuz zerdeçal tozlarındaki kurşun katkısına dikkat etmemek; güvenilir kaynaktan alınmalı.
Sık sorulanlar
Zerdeçal nasıl daha iyi emilir?
Karabiber (piperin) ve yağla birlikte alındığında emilimi artar. Bu, ilaç etkileşimlerini de artırabilir.
Zerdeçal her gün yenir mi?
Yemekteki miktarda güvenlidir. Yüksek doz takviyeler için hekime danışılmalıdır.
Zerdeçal karaciğere zarar verir mi?
Baharat olarak hayır; yüksek doz takviyelerle nadir karaciğer hasarı vakaları bildirilmiştir.
Güvenlik
Baharat olarak güvenlidir. Yüksek doz kapsüllerle karaciğer hasarı vakaları bildirilmiştir. Kan sulandırıcılarla etkileşebilir; safra taşı olanlar dikkatli olmalıdır.
İlaç etkileşimleri
| İlaç ya da madde | Neden önemli |
|---|---|
| Kan sulandırıcılar ve kan pulcuğu ilaçları | Kanama riskini artırabilir. |
| Şeker ilaçları | Kan şekerini düşürebilir. |
| Bazı kanser ilaçları | Kemoterapi ile birlikte kullanım onkoloğa sorulmalı. |
| Demir takviyeleri | Yüksek doz demir emilimini azaltabilir. |
Bu liste eksiksiz değildir. Düzenli ilaç kullanıyorsan Zerdeçal denemeden önce eczacına ya da hekimine sor.
Benzer bitkiler
Kaynaklar
Hazırlayan: Edanaz Tınmazlar · Son gözden geçirme: