Okaliptüs
Eucalyptus globulus, E. camaldulensisOkaliptüs kökleri suyu çok hızlı çektiği için bataklıkların kurumasına yardım etti; sıtmayı taşıyan sivrisinekler üreyecek su bulamadı.
Okaliptüs nedir?
Okaliptüs (Eucalyptus globulus), Myrtaceae familyasından bir bitkidir. Kullanıldığı gelenekler: Anadolu ve Akdeniz. Kullanılan kısmı: yaprak, uçucu yağ.
Okaliptüs ne işe yarar?
Geleneksel kullanımı: Cumhuriyetin ilk yıllarında Çukurova ve Tarsus’taki bataklıkları kurutmak ve sıtmayla savaşmak için dikildi; halk bu yüzden “sıtma ağacı” der. Bilimsel kanıt düzeyi: sınırlı. EMA okaliptüs yağını soğuk algınlığında öksürüğü hafifletmek için geleneksel kullanımda tanır.
Okaliptüs güvenli mi?
Güvenlik etiketi: dikkat. Uçucu yağ yutulursa birkaç mililitresi bile çocuklarda nöbet ve bilinç kaybına yol açabilir. Bebeklerin ve küçük çocukların yüzüne, burnuna sürülmemeli. Astımlılarda buhar krize yol açabilir.
Geleneksel kullanım
Cumhuriyetin ilk yıllarında Çukurova ve Tarsus’taki bataklıkları kurutmak ve sıtmayla savaşmak için dikildi; halk bu yüzden “sıtma ağacı” der. Yaprakları soğuk algınlığında kaynatılıp buharı solunur.
Aborjin halkları yapraklarını ateş ve yara için kullanır, dallarından yapılan dumanla mekânları arındırır.
Doğada
Karıştırma riski
Genç ve yaşlı yapraklar çok farklı görünür: gençleri yuvarlak ve gri-mavi, yaşlıları uzun ve orak biçimlidir.
Hazırlama
Taze ya da kuru yaprak kaynar suya konup buharı solunur; uçucu yağı birkaç damla buhar için kullanılır.
Bilim ne diyor
EMA okaliptüs yağını soğuk algınlığında öksürüğü hafifletmek için geleneksel kullanımda tanır. Yağın ana bileşeni sineol (ökaliptol) ile bronşit ve sinüzitte yapılmış kontrollü çalışmalar vardır.
Güvenlik
Uçucu yağ yutulursa birkaç mililitresi bile çocuklarda nöbet ve bilinç kaybına yol açabilir. Bebeklerin ve küçük çocukların yüzüne, burnuna sürülmemeli. Astımlılarda buhar krize yol açabilir.
İlaç etkileşimleri
| İlaç ya da madde | Neden önemli |
|---|---|
| Karaciğerde yıkılan ilaçlar | Sineol karaciğer enzimlerini hızlandırarak bazı ilaçların düzeyini düşürebilir. |
| Şeker ilaçları | Kan şekerini düşürebilir. |
Bu liste eksiksiz değildir. Düzenli ilaç kullanıyorsan Okaliptüs denemeden önce eczacına ya da hekimine sor.
Benzer bitkiler
Kaynaklar
- EMA monografisiEucalypti aetheroleum: Avrupa İlaç Ajansı bitkisel ilaç değerlendirmesi
- KitapBaytop T. Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi: Geçmişte ve Bugün. 2. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 1999.
- Botanik kayıtKew Plants of the World Online: Eucalyptus globulus
Hazırlayan: Edanaz Tınmazlar · Son gözden geçirme: