Goji
Lycium barbarumGoji; domates, patlıcan, biber ve tütünle aynı ailedendir (patlıcangiller).
30 saniyede Goji nedir, ne işe yarar?
Goji nedir?
Goji (Lycium barbarum), Solanaceae familyasından bir bitkidir. Asya ve Sibirya geleneklerinde en çok meyve, kök kabuğu kullanılır. Gelenekte nasıl kullanılıyor →
Goji ne işe yarar?
Bilimsel kanıt düzeyi sınırlı. Goji polisakkaritleri laboratuvar ve hayvan çalışmalarında bağışıklık ve antioksidan etkiler gösterir. Geleneksel kullanımları aşağıda, yöresiyle birlikte anlatılıyor. Kanıtın ayrıntısı →
Goji zararlı mı, kimler kullanmamalı?
Güvenlik düzeyi: dikkat. Meyve olarak çoğu insan için güvenlidir. Güvenlik ayrıntısı →
Bu sayfada
Geleneksel kullanım
Çin tıbbında en az iki bin yıldır meyvesi (gouqizi) karaciğeri ve böbreği beslesin, gözü güçlendirsin diye kullanılır; Ningxia bölgesinin kurutulmuş meyveleri ünlüdür. Kök kabuğu ayrı bir ilaç olarak ateşte kullanılır.
2000’lerden sonra “süper gıda” olarak Batı’da ve Türkiye’de yayıldı; Türkiye’de bahçelerde de yetiştiriliyor.
Bilim ne diyor
Goji polisakkaritleri laboratuvar ve hayvan çalışmalarında bağışıklık ve antioksidan etkiler gösterir. İnsanlarda yapılmış küçük çalışmalar göz sağlığı ve genel iyilik hâli üzerine olumlu sonuçlar bildirir, ama çoğu kısa ve düşük kalitelidir. “Yaşlanmayı geciktirir” ve “kansere iyi gelir” iddiaları kanıtlanmamıştır.
Güvenlik
Meyve olarak çoğu insan için güvenlidir. Varfarin kullananlarda kanama ve INR yükselmesi vakaları bildirilmiştir. Patlıcangiller ailesindendir; domates ve patlıcan alerjisi olanlarda alerji yapabilir. Kurutulmuş ürünlerde tarım ilacı kalıntısı sorunları bildirildiği için güvenilir kaynaktan alınmalıdır.
İlaç etkileşimleri
| İlaç ya da madde | Neden önemli |
|---|---|
| Varfarin | Kanama ve INR yükselmesi vakaları bildirilmiştir; birlikte kullanılmamalı ya da INR sık ölçülmelidir. |
| Şeker ve tansiyon ilaçları | Kan şekerini ve tansiyonu düşürebilir; etkiler toplanabilir. |
Bu liste eksiksiz değildir. Düzenli ilaç kullanıyorsan Goji denemeden önce eczacına ya da hekimine sor.
Nasıl hazırlanır
Kurutulmuş meyve olduğu gibi yenir, yoğurda ve çaya katılır; günde bir avuç yaygın bir miktardır.
Doğada ve tanıma
Karıştırma riski
Küçük, kırmızı, uzunca meyveleri bazı zehirli yabani meyvelerle karıştırılabilir; yabandan meyve toplanmamalıdır. Aynı cinsten Çin kurt üzümü (L. chinense) de goji diye satılır.
Kültür köprüsü
Kaynaklar
- AraştırmaGoji (Lycium barbarum and L. chinense): phytochemistry, pharmacology and safety (Planta Med 2010)
- AraştırmaBleeding due to a probable interaction between warfarin and Gouqizi (Toxicol Rep 2015)
- AraştırmaA Systematic Review of Potential Therapeutic Use of Lycium barbarum Polysaccharides in Disease (2019)
- Botanik kayıtKew Plants of the World Online: Lycium barbarum
Hazırlayan: Edanaz Tınmazlar · Eklendi: · Son gözden geçirme:
Goji için yöresel bir ad, kullanım ya da bir hata mı biliyorsun? Bize yaz →
Ücretsiz e-posta kursu: Şifalı bitkilere başlangıç
7 gün boyunca her sabah kısa, görsel bir ders: kanıtı okumak, doğru demlemek, güvenli kullanmak, doğada toplamak. Sonra her pazar haftanın bitkileri. Yazdırılabilir “Bitki–ilaç etkileşimi kartı” da hediye.
Telegram kanalında her akşam bir bitki → Bildirimle gelir, e-posta gerekmez.
Benzer bitkiler
Aynı derde kullanılan ya da aynı familyadan bitkiler.
