Kırmızının iki kaynağı
Anadolu halılarının kırmızısı kök boyadan, Amazon halklarının yüz boyası achioteden gelir. Bu sitenin ana rengi de bu ortak kırmızıdır.
Yan yana
| Kök boya | Achiote | |
|---|---|---|
| Latince adı | Rubia tinctorum | Bixa orellana |
| Familya | Rubiaceae | Bixaceae |
| Bölge | Anadolu ve Akdeniz | Amazon, And Dağları |
| Kullanılan kısım | Kök | Tohum |
| Kullanım | Ritüel ve şamanik, Şifa | Ritüel ve şamanik, Besin, Şifa |
| Bilimsel kanıt | Geleneksel | Geleneksel |
| Güvenlik | Dikkat | Genelde güvenli |
| Türkiye’de yasal durum | Özel bir kısıt yok | Özel bir kısıt yok |
Kök boya
Kökünden halı ve kilimlerin kırmızısı elde edilir; bu boya “Türk kırmızısı” adıyla dünyaya yayıldı. Halk arasında böbrek taşı için kaynatıldığı da olur.
18. yüzyılda Türk kırmızısı boyama tekniği Avrupa’da sırrı çözülmeye çalışılan bir sanayi bilgisiydi.
Bilim: Alizarin ve lusidin içerir. Lusidin genotoksiktir; bu nedenle kök boya ilaç olarak kullanılmamaktadır.
Güvenlik: İçilmesi önerilmez; bazı bileşenleri hayvan çalışmalarında kansere yol açmıştır. İdrarı ve sütü kırmızıya boyar.
Achiote
Tohumların kırmızı kaplaması yüz ve beden boyası olarak kullanılır; güneşten ve böceklerden korur, törenlerde kimliği gösterir. Ekvador’daki Tsáchila erkekleri saçlarını achiote ile kırmızıya boyar.
Peru ve Latin Amerika mutfağında yemeğe renk ve hafif tat verir.
Bilim: Boyası (biksin) E160b koduyla dünyada yaygın bir gıda boyasıdır; peynir ve tereyağına turuncu renk verir. Tıbbi kullanımlar için insan çalışması azdır.
Güvenlik: Gıda olarak güvenlidir; nadiren alerji yapabilir.
Son gözden geçirme:
Diğer köprüler
- Aynı molekül, iki ayrı ritüel
- Tek bitki, iki kıtada nazar
- Kutsal reçine ve duman
- Yakan ot ile şifa
- İki kök, iki güç gıdası
- Tropan alkaloitlerinin karanlık yüzü
- Dumanla arınma
- Kutsal öğretmen mi, keyif maddesi mi?
- Sıtmayı yenen iki gelenek
- Bedene yazılan boya
- İki kıtanın C vitamini deposu
- Yorgunluğa karşı yaprak ve sap
- Bir meyve, iki ilaç
- İnsan biçimli kökler
- Meskalinin iki kaktüsü